18 grudnia 2009

Ppłk dr STANISŁAW WILATOWSKI


MIĘDZY NAMI ANINIANINAMI – Grudzień 2009
PEŁNY TEKST w PDF dzięki Bibliotece Wawer

____________________________________

Ppłk dr STANISŁAW WILATOWSKI
(1895 - 1940)

Urodził się 15 sierpnia 1895 roku w Niedróżu Młodym w powiecie sierpeckim. Syn Teofila i Antoniny ze Zdunowskich. Dr nauk medycznych - internista. Miał praktykę lekarską w Aninie, w domu rodzinnym żony z Janikowskich - przy ul. Leśnej 7. Był lekarzem Sióstr Felicjanek w Wawrze. Znany jako autor patentu na strzykawkę izolowaną od otaczającego ją powietrza.

Początkowo uczęszcza do gimnazjum w Siedlcach, a następnie do Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. Będąc uczniem działa w POW na terenie Okręgu Warszawskiego. Po maturze podejmuje studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Warszawskiego, które przerywa po zaliczeniu siedmiu semestrów, gdyż 11 listopada 1918 roku zgłasza się na ochotnika do Wojska Polskiego. W 11 pp. Legionów w Warszawie odbywa przeszkolenie rekruckie, po zakończeniu, którego bierze udział w walkach pod Lwowem, a następnie na terenie Wołynia.

Na początku września 1919 roku Stanisław Wilatowski zostaje odkomenderowany na kurs medyków przy Uniwersytecie Warszawskim, który kończy praktykami w Szpitalu Epidemiologicznym na Grochowie. W trakcie kursu zostaje mianowany podchorążym, a po zakończeniu praktyki zostaje komendantem sekcji higieny przy dowództwie 2., a potem 3. armii. W tym czasie uczestniczy w walkach pod Białą Cerkwią, Fastowem, Berdyczowem, Karosteniem i Kowlem.

Następnie służy w Grupie Operacyjnej Jazdy gen. Sawickiego i w szpitalu polowym nr 201 przy 20 DP. l października 1920 roku zostaje mianowany podporucznikiem, a 18 marca 1921 roku Stanisław Wilatowski zostaje bezterminowo urlopowany w celu dokończenia studiów.

W życiu Stanisława Wilatowskiego w roku 1921 zachodzi jeszcze jedno ważne wydarzenie - bierze ślub z Wacławą Janikowską i od tego czasu jego losy są już związane z Aninem. 20 grudnia 1924 roku otrzymuje dyplom lekarza. Specjalizował się w zwalczaniu gruźlicy. W trakcie odbywania studiów zostaje l października 1922 roku mianowany porucznikiem. Od tej chwili łączy służbę wojskową z powołaniem lekarskim. Stanisława Wilatowskiego odkomenderowano do szpitala wojskowego w Równem na funkcję ordynatora oddziału internistycznego, a następnie pełni funkcję lekarza w Centralnym Zakładzie Służby Łączności w Warszawie i w l Oddziale Służby Intendentury. W maju 1927 roku przeniesiony do l pułku artylerii przeciwlotniczej w Warszawie na stanowisko naczelnego lekarza pułku, a w 1931 roku pełni takie same stanowisko w l pułku lotniczym. Rok później przeniesiony do CWSan., gdzie odbywa dalszą specjalizację na internie i z dniem l stycznia awansowany na stopień kapitana.

Jednocześnie Stanisław Wilatowski podejmuje współpracę z Zakładem Fizycznym Politechniki Warszawskiej, gdzie zajmuje się fizycznymi metodami wykrywania gazów bojowych w polu, oraz w dziedzinie biofizyki. Wyniki swych badań publikuje na VI Zjeździe Fizyków Polskich w Warszawie. Podjęta przez kapitana Wilatowskiego praca naukowa zostaje dostrzeżona przez Departament Zdrowia Ministerstwa Spraw Wojskowych, gdyż zostaje odkomenderowany z dniem 7 listopada 1932 r. do pracy w Wojskowym Instytucie Przeciwgazowym w Warszawie (ul. Ludna) na stanowisko eksperymentatora, a potem na kierownika pracowni. Tam pracuje już do wybuchu wojny w 1939r. W marcu 1939 roku zostaje mianowany majorem. Wybuch wojny zastaje Stanisława Wilatowskiego w WlP-gaz i wraz z nim zostaje ewakuowany do Lwowa.

13 września Instytut zostaje podzielony na trzy grupy. Grupa majora Wilatowskiego zostaje wycofana w rejon Dubna, a po 17 września wycofuje się przez Demidowkę, Beresteczko i Drużkopól. W dniu 20 lub 21września zostaje rozbrojona przez Ukraińców, a 23 września w okolicach Porycka cała grupa dostaje się do niewoli sowieckiej. Zostaje uwięziony w obozie NKWD w Kozielsku, skąd zostaje wywieziony jednym z pierwszych transportów do Lasu Katyńskiego i tam zamordowany.

W dniu 9-10 listopada 2007 roku został pośmiertnie awansowany na stopień podpułkownika. W czasie służby wojskowej został odznaczony:
13 marca 1919 roku - Odznaką honorową „ORLĄT" za przebyte boje w obronie Lwowa.
16 marca 1937 roku - Medalem Niepodległości.
11 listopada 1937 roku - Srebrnym Krzyżem Zasługi.
11 listopada 1938 roku - Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę oraz Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości.

Stanisław Wilatowski pozostawił żonę Wacławę z Janikowskich i córkę Janinę.
___________________

Źródło: Jan Kiński Wojskowy Przegląd Historyczny - artykuły z cyklu PRO MEMORIA z 1992 r. i informacje uzyskane od Wojciecha Przyłuskiego .